Ana Sayfa / Giriş / Giriş | Erhan Büyükakıncı

Giriş | Erhan Büyükakıncı

Savaş çalışmaları (War studies), her ne kadar Uluslararası ilişkiler disiplinin altında yer alan bir uzmanlık dalı olsa da, birçok disiplinden etkilenmektedir. İnsanlar arası çatışmaların tarihsel, siyasal, coğrafi, askeri, stratejik, felsefi, toplumsal, psikolojik ve ekonomik boyutları farklı metodlarla incelenmektedir. Günümüzdeki modern savaş yaklaşımlarında savunma politikaları, stratejik planlama, lojistik ve operasyon konuları gibi daha teknik alanlarda da eğitim programları mevcuttur.

Realist paradigma çerçevesinde “uluslararası güvenlik” alanı, uluslararası ilişkilerdeki en önemli araştırma sahasını oluştursa da, savaş ve çatışma konularını daha çok tarihsel ve örgütsel perspektiflerden ve kendisine özgü kuramsal yaklaşımlardan yola çıkarak ele almayı tercih etmiştir. Bu alanın dışında daha çok askeri kurumların temel almayı seçtikleri stratejik, taktik ve jeopolitik yaklaşımlar da söz konusudur; bunları genel olarak “Strateji” içinde de derlemek mümkündür. Ancak “uluslararası çatışmaların bilimsel etüdü” başlığı altında kantitatif veri tabanları oluşturulmuş olup, savaşların ve askeri çatışmaların ortaya çıkış nedenlerinin ve dinamiklerinin ele alınması ve bunların kavramsal açılardan gelişiminin değerlendirilmesi çalışmaları gerçekleştirilmektedir.

Günümüz Batı dünyasında, özellikle ABD’deki üniversitelerinde savaşa ve askeri çatışmaya dair ders programları genelde Çatışma ve Barış Analizi (Conflict & Peace Studies) ya da çalışmaları adı altında değerlendirilmektedir. Bu çerçevede savaşın nedenselliğinin araştırılması yanı sıra barışın nasıl gerçekleştirilebileceği ve sürdürülebileceği sorunsalları da çok önemlidir. Barış sadece kurumsal/örgütsel ya da güce dayalı bir düzen kurma çabası değil, aynı zamanda siyasal, toplumsal ve bireysel bir kültür inşasını da gerekli kılar. Dolayısıyla savaşın ele alındığı akademik çerçeveler ve platformlarda barış temasının da tartışılması kaçınılmazdır.

Bu araştırma sitemizle, savaş, çatışma ve barış çalışmalarına dair akademik bibliyografya bilgilerini aktarmak, savaş kuramları ile barış çalışmalarına dair Türkçemizde bilimsel bir literatür oluşturmak ve bu konularda çalışan akademisyenler ve araştırmacılar arasında bir iletişim olanağı ve düşünsel bir plaform kurmak istiyoruz.

Savaş çalışmalarını birçok alt başlıkta incelemek mümkündür. Sitemizde herbir alt başlık için teknik kaynakçalar sunulmaktadır.

  • Realist Paradigmaya Bağlı Savaş Kuramları: Stratejik Kurgulama (Clausewitz ve Sun Tzu ekolleri ve bunları takip eden çağdaş okullar)
  • Stratejik Çalışmalar (Askeri tarihten yola çıkarak klasik – Clausewitz’ci ve modern bakış açılarının muharebe ve lojistik tekniklerine uyarlanması)
  • Savaş ve Tarih İlişkisi (Tarih metinlerinde savaş ve çatışmanın ele alınması; savaş çalışmalarında tarihin metodolojik araç olarak kullanılması)
  • Savaş ve Din İlişkisi (Tektanrılı dinlerde savaşın meşrulaştırılması ve dinler arası rekabette savaşın araçsallandırılması)
  • Savaş ve Sanat İlişkisi (Çatışma ve kriz dönemlerinde savaş için sanatın araçsallandırılması; savaşın yüceleştirilmesinin ve buna karşı yaratılan tepkiciliğin sanatta yorumlanması)
  • Savaş ve Uluslararası Çatışmaların Bilimsel Etüdü (“COW Projesi”yle başlayan günümüzde gelişmiş kantitatif veri tabanlarına göre savaşın nedenselliğinin tartışılması; analiz düzeylerine göre savaş tipolojileri)
  • Savaşlara Dair Örnek Olay İncelemeleri (Diplomasi tarihinde önemli yere sahip olan savaşların irdelenmesi)
  • Yeni Savaşlar (“Dördüncü Nesil” savaşlardan itibaren devlet ve devlet-dışı aktörleri kapsayan yeni savaşlar, melez faktörler, terörizm, vs. gibi yeni bakışlar)

Barış Çalışmalarını da şu alt başlıklarla kategorize etmek mümkündür. Sitemizde bu kategorileri de kısaca sizlere tanıtmaya çalışacağız. Aşağıda yaptığımız sıralama büyük bir ölçüde kronolojik bir gelişimin sonucudur aslında.

  • Barışa realist bakışlar ve güç söylemleri
  • İdealist ve liberal paradigmalarda barış
  • Bütünleşmeci (Fonskiyonalist ve neo-fonksiyonalist) yaklaşımlarda barışı yapılandırmak
  • Kurumsalcı / örgütsel yaklaşımlar ve Uluslararası hukuk
  • Çatışma / Uyuşmazlık Analizi ve Çözümü çalışmaları
  • Johan Galtung ve Barış araştırmaları
  • Barış için müdahalecilik ve barışı koruma operasyonları
  • Şiddet-dışı ve pasif direniş yaklaşımları
  • Liberal barış söylemleri ve demokrasi-kozmopolitanizm
  • Barış, spiritüalizm ve inançlar
  • Normativist ve eleştirel bakışlar
  • Barış eğitimi

Savaş ve barış çalışmaları alanlarında akademik faaliyetteki araştırmacılarımızı, hocalarımızı ve genç akademisyenlerimizi sitemize katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Bu platform hepimiz içindir. Uluslararası ilişkiler, Siyaset bilimi ve Tarih anabilim dallarından yola çıkarak hem alan uzmanlarına ve amatörlerine hem alanlarımıza adım atan öğrencilerimize hem de diğer anabilim dallarından ilgili olan dostlarımıza düzeyli ve açık görüşlü bir akademik çerçeve ve birbirimizi tanıma fırsatını sunmak arzusundayız.

Prof. Dr. Erhan Büyükakıncı

Galatasaray Üniversitesi İİBF

Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim üyesi

(ebuyukakinci@gsu.edu.tr – esbakinci@gmail.com)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Powered by themekiller.com